blog

Column: Waterstof

Publicatie

30 okt 2018

Auteur

Wim Raaijen

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

elektrificatie, waterstof

Ik heb het niet zo op een term als ‘de heilige graal’. Gewoonweg omdat die er niet is. Sterker nog: een heilig geloof in een enkelvoudige oplossing voor alles, houdt ons af van wat werkelijk nodig is. We kunnen ons beter richten op wat in het Engels purpose wordt genoemd. Een term die zich niet gemakkelijk laat vertalen in het Nederlands. Gezamenlijk doel is wellicht te zwak. Bedoeling komt er dichterbij. Ik denk dat velen zich kunnen vinden in de gemeenschappelijke bedoeling: overvloed voor iedereen, zonder dat we de aarde uitputten.

Noorden

Nu is het niet mijn intentie om hier een filosofisch, haast religieuze verhandeling te schrijven. Zelfs niet een aanzet daartoe. Ik wil het juist heel praktisch houden. Want door een gezamenlijke bedoeling te omschrijven, kunnen we ons vervolgens richten op wat ons op korte termijn helpt.

Waterstof bijvoorbeeld. Als we waterstof zien als een middel en niet als een uiteindelijk doel, dan kan deze gasvormige energiedrager ons een heel eind op weg helpen. Dus laten we niet slaafse volgelingen worden van profeten als Jeremy Rifkin, maar vooral kijken waar waterstof ons kan helpen. Samen met andere middelen als bioprocessen, elektrificatie en vooral ook oplossingsrichtingen die we nu nog niet – of nog niet op grote schaal – hebben ontdekt. Google eens bijvoorbeeld op metal fuels of direct air capture.

Het is natuurlijk hoopgevend om te zien dat er nu heel veel plannen voor groen waterstof worden bekend gemaakt. Half oktober was er zelfs een week dat er drie grote investeringsonderzoeken bekend zijn gemaakt. Het begon met een half Nederlands initiatief over de grens. In Duitsland willen Gasunie Deutschland, Tennet en Thyssengas een honderd megawatt groene waterstoffabriek bouwen. De fabriek moet bij oplevering, in fasen vanaf 2022, de grootste power-to-gas-installatie bij onze oosterburen worden. Voor zo lang dat dan duurt natuurlijk. Deze 100 megawatt-fabriek lijkt state-of-the-art te worden.

Een paar dagen later kondigden ook Nouryon, Tata Steel en Port of Amsterdam een groene waterstoffabriek met dezelfde capaciteit aan. Die willen ze bouwen op het terrein van Tata in IJmuiden. De samenwerking moet het grootste duurzame waterstofcluster van Europa opleveren.

Weer een dag later bereikte de redactie het bericht dat Gasunie deze keer met Engie plannen heeft voor een groene waterstoffabriek, van eveneens 100 megawatt. Deze moet begin volgend decennium worden gebouwd op een locatie in het noorden van Nederland. Overigens ontvouwden Nouryon (voorheen onderdeel van AkzoNobel) en Gasunie eerder dit jaar al plannen voor een waterstoffabriek in Delfzijl. Dus met name Noord-Nederland lijkt de kroon te spannen. Ook niet helemaal verwonderlijk natuurlijk. De Eemshaven krijgt steeds meer groene stroom toegevoerd. Pluspunten zijn bovendien de bestaande gasinfra en gasopslagmogelijkheden.

Betaalbaarder

Maar vergeet vooral niet de aanwezigheid van grote industriële gebruikers van waterstof! Want daar liggen de grootste kansen op de korte en middellange termijn voor waterstof. Natuurlijk zijn waterstofauto’s en de inzet van waterstof in de bebouwde omgeving politiek veel interessantere onderwerpen, maar dat geeft meteen weer waarom de term waterstofeconomie niet deugt. De publieke inzet van waterstof vraagt om gigantische aanpassingen en is alleen daarom al heel duur. Bovendien zijn er op dat vlak verschillende andere alternatieven.

Waarom niet beginnen met het laaghangende fruit? In Noord-Nederland flirt bijvoorbeeld BioMCN openlijk met mogelijkheden om groen waterstof in te zetten voor de productie van methanol. Door een waterstofinfrastructuur aan te leggen tussen de grote chemieclusters in Nederland kan voor 2030 een streep door al gauw twintig procent van het totale Nederlandse aardgasverbruik. Dat zijn nog eens stappen! En veel goedkoper voor de samenleving dan voor die tijd oude woonwijken van gas los maken. Dat kan altijd nog, als dat betaalbaarder wordt.

Reageren? Via de mail: wim@industrielinqs.nl
of via Twitter : @wimraaijen

Fotocredit: Canadian Nuclear Laboratories
Bron: Petrochem 11-2018

Petrochem 11, 2018

6 november 2018