blog

Column: Factory as a forest

Publicatie

15 mei 2018

Auteur

Wim Raaijen

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

CO2, elektrochemie

Vorige week, omstreeks het uur dat Petrochem ter perse ging, mocht ik een lezing en vervolgens een college geven over elektrochemie vanuit een journalistiek en techniek-filosofisch standpunt. Aan de Rijksuniversiteit Groningen. In het Engels.

Misschien was dat nog wel de grootste uitdaging. Want over de mogelijkheden van elektrochemie en bijvoorbeeld CO2 als grondstof, raak ik niet gauw uitgepraat.

Bevooroordeelde positie

De heilige graal bestaat niet, maar elektrochemie kan de energie- en grondstoffencyclus enorm verkorten. Van fossiel, een omweg van miljoenen jaren, via biomassa, een omweg van minimaal een seizoen, naar grondstoffen uit de directe omgeving. Een tweesnijdend zwaard. Het kan enerzijds een oplossing bieden voor het opslagprobleem van zonne- en windenergie, en anderzijds de chemie en raffinage helpen om van de fossiele verslaving af te komen. En misschien belangrijker nog, het kan enorm bijdragen aan een reductie van de CO2-uitstoot. Het geeft meteen ook aan dat goede oplossingen niet binnen de lijntjes van sectoren blijven. Innoveren is combineren en grenzen overschrijden.

Volgens Ulco Vermeulen, lid van het bestuur van Gasunie, is de energiesector wat dat betreft op de goede weg. Eindelijk zou ik zeggen. Want wat hebben de ‘elektriciteitsheren’ en de ‘gasboeren’ elkaar de tent uitgevochten. Versteende verhoudingen lijken nu meer en meer vloeibaar te worden. Vermeulen: ‘We moeten stoppen om in oude schema’s te blijven denken. In de transitie liggen juist grote mogelijkheden in de synergie tussen elektronen en moleculen. Het gaat niet langer om stroom of gas, maar om energie en ook de koppeling met chemie. We moeten meer analyseren welke oplossing in welke situatie het beste is, geredeneerd vanuit een klimaatneutraal energiesysteem. Zonder daarbij vooraf al een bevooroordeelde positie in te nemen.’

Laaghangend fruit

Gelukkig neemt hij ook de chemische industrie mee in zijn beschouwing. In alle aandacht voor de energietransitie wordt de transformatie van de industrie meer dan eens vergeten. Op verschillende manieren overigens. Zo gaat veel aandacht uit naar het energieneutraal maken van woningen, wat heel veel kost per vermeden ton CO2. Dat terwijl energiebesparing in de industrie de enige maatregel is die op redelijk korte termijn geld oplevert. Laaghangend fruit. Zelfs de ondergrondse opslag van CO2 (CCS) krijgt meer aandacht. En of dat nou zo terecht is?

Tent uit vechten

Een echte systeemverandering forceren we namelijk als meer synergie wordt gezocht tussen elektronen, gassen en chemische bouwstenen. Als niet alleen de muur tussen de elektriciteits- en gassector wordt geslecht, maar ook die tussen energie- en chemiebedrijven. Als we de omzetting van elektronen naar moleculen doodgewoon gaan vinden. Als we stroom dus steeds meer als grondstof zien. Waarmee we waterstof uit water halen om die vervolgens te binden aan CO2 uit schoorstenen en straks misschien wel uit de lucht. Dan kunnen we de noodzaak van CCS ook tot een minimum beperken.

Industrieclusters kunnen straks zelfs netto-gebruikers worden van CO2. Ik heb de term ‘factory as a forest’ al voorbij horen komen. Hoewel ik niet zo van hippe, en daarna vaak gehypete termen ben, vind ik deze wel mooi. Omdat het in één klap een gevoel geeft. De industrie als een bos… Bomen zijn niet CO2-neutraal, ze zetten CO2 om. In leven nog wel.

Zo ver zal het voorlopig nog niet komen in de industrie. Maar de eerste stapjes worden al wel gezet. Van CO2 mooie materialen maken, is geen toekomstmuziek meer. Het gebeurt al. Voor een grote schaal moet het misschien nog wat betaalbaarder worden. Maar ook dat komt wel goed. Als we er maar voor kiezen om proactief samen te werken in plaats van elkaar de tent uit te vechten.

Reageren? Via de mail: wim@industrielinqs.nl
of via Twitter : @wimraaijen

 

Foto: Benson Kua
Bron: Petrochem 5-2018

Petrochem 7/8, 2018

17 juli 2018

EemsDeltavisie
Eemsdeltavisie 2018: Factory as a Forest

Wanneer 17 Oct 2018
Locatie Evenementenhal Delfzijl, Handelskade West 26, 9934 Delfzijl