blog

Column: Duurzaamheidsparagraaf

Publicatie

11 Apr 2017

Auteur

Wim Raaijen

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

duurzaamheidsparagraaf, eemsdelta

Het is een interessante ontwikkeling. Niet de politiek, overheden, maar juist andere spelers lijken het initiatief te nemen op het gebied van verduurzaming, circulaire economie en energie-efficiëntie. Al een tijdje zijn bijvoorbeeld tal van kleinere, maar zeker ook verschillende grote bedrijven bezig om hun producten en processen te vergroenen. Van grote concerns aan het einde van de ketens, zoals Coca-Cola, Ikea, Lego, Unilever, BMW, kun je deze veranderende scope wel begrijpen. Zij kunnen een wit –of moet ik zeggen groen – voetje halen bij de consument. Die lijkt ook steeds meer groene keuzes te maken.

Volledige transparantie

Chemiebedrijven staan echter verder af van de consument, dus kunnen niet de zogenoemde ‘green premium’ opstrijken. Toch zijn er twee belangrijke ontwikkelingen die ook de chemie extra stimuleren om duurzamere producten te ontwikkelen en om te investeren in bijvoorbeeld circulaire processen. Trends die al lang voor de afspraken in Parijs zijn ingezet, maar wel een extra steuntje in de rug hebben gekregen.
Steeds meer hele ketens delen de verantwoordelijkheid om de complete gang van grondstof tot eindproduct te vergroenen, tot en met de recycling van het eindproduct na de gebruiksfase. Niet alleen vragen de producenten aan het einde van de keten dat steeds meer van hun toeleveranciers en de toeleveranciers op hun beurt weer van hun toeleveranciers. Een groot aantal bedrijven die in het midden of zelfs aan het begin staan, pakt het proactief op. Veel chemiebedrijven ontwerpen samen met hun klanten nieuwe, duurzamere producten, of processen om bijvoorbeeld materialen te recyclen. Vaak werken ze daarbij samen met kleine technologiebedrijven, meestal zijn dat technostarters. Denk bijvoorbeeld aan Ioniqa dat aan een proces werkt om PET zo te recyclen dat het minimaal de oorspronkelijke kwaliteit heeft.
Ook ontwikkelen verschillende chemische bedrijven, zoals AkzoNobel en BASF, instrumenten waarmee hun klanten en de klanten van hun klanten kunnen zien wat de herkomst is van de materialen die ze gebruiken. Op die manier kunnen die eenvoudig analyseren welke grondstoffen in hun eindproducten zitten en hoeveel energie er in de hele keten is gebruikt. Volledige transparantie geeft een eerlijker beeld voor de consument.

Doorschakelen

Er is echter een tweede ontwikkeling die chemische bedrijven tot duurzamere ontwikkeling aanzet. In de olie-industrie wordt al een tijdje rekening gehouden met de theorie van de ‘stranded assets’. Niet alle fossiele reserves worden uiteindelijk uit de grond gehaald, gewoonweg omdat het steeds duurder gaat worden om bepaalde reserves te winnen en omdat er straks geen geld beschikbaar is om de nodige extra investeringen te doen. Grote financiers als banken en pensioenfondsen steken nu al minder geld in sectoren die hen niet welgevallig zijn. Daar hoort de olie-industrie ook steeds meer bij. Het is daarom ook maar de vraag of de beslissingen van Trump de kolenindustrie in de VS er bovenop gaan helpen. Want wie gaan de nodige investeringen betalen?
Voor de chemie is iets vergelijkbaars gaande. Niet voor niets hebben Rotterdam, Chemelot en de Eemsdelta grote plannen om hun industriële clusters aanmerkelijk te verduurzamen. Dat is niet alleen vanuit maatschappelijk verantwoorde overwegingen. Ze hebben gemerkt dat grote financiers eerder bereid zijn om de portemonnee te trekken als er duidelijk stappen worden gemaakt op het gebied van duurzaamheid en circulaire economie. Of zoals Eertwijn van den Dool het in deze editie stelt: ‘We zijn er steeds meer achtergekomen dat juist de financiers hogere eisen gaan stellen aan investeringsprojecten. Als in een investeringsplan geen duurzaamheidsparagraaf is opgenomen, dan nemen sommige banken of andere financiers het plan al niet meer serieus in behandeling.’
Daarom wil de Eemsdelta nu doorschakelen. De aanleg van de infrastructuur voor biostoom is dus slechts een beginnetje. Ook andere clusters lijken op de goede weg. Ze moeten wel, willen ze groeien of op zijn minst consolideren.

Reageren? Via de mail: wim@industrielinqs.nl
of via Twitter: @wimraaijen

Bron: Petrochem 4-2017